Lừa đảo trúng thưởng qua tin nhắn SMS và cuộc gọi tự động
Tin nhắn hoặc cuộc gọi tự động báo bạn trúng thưởng xe máy, điện thoại, tiền mặt mà bạn không tham gia chương trình nào gần như chắc chắn là lừa đảo. Mục đích của kẻ gian là dụ bạn nộp “phí nhận thưởng”, “thuế”, gọi lại đầu số tính cước cao, bấm đường link nhập thông tin, hoặc cài ứng dụng chứa mã độc. Quy tắc đơn giản: giải thưởng thật không bao giờ đòi bạn trả tiền trước để nhận.
Các kịch bản thường gặp
Tin nhắn trúng thưởng kèm mã dự thưởng
“Chúc mừng thuê bao của quý khách đã trúng giải nhất chương trình tri ân, mã nhận thưởng ABC123, liên hệ số... để nhận.” Khi gọi lại, bạn được yêu cầu chuyển phí hồ sơ, thuế thu nhập, phí vận chuyển giải thưởng.
Cuộc gọi tự động phát ghi âm
Giọng nói ghi sẵn thông báo bạn trúng thưởng, “bấm phím 1 để gặp tổng đài viên”. Bấm phím có thể kết nối tới đầu số tính cước cao, hoặc tới kẻ lừa đảo dẫn dắt tiếp.
Trúng thưởng từ chương trình của thương hiệu lớn
Kẻ gian mượn tên sàn thương mại điện tử, nhà mạng, ngân hàng, đài truyền hình, gameshow. Đôi khi kèm ảnh giấy chứng nhận giải thưởng có con dấu giả.
Trúng thưởng qua đường link
Tin nhắn dẫn tới trang web với vòng quay may mắn, luôn “trúng” giải lớn, rồi yêu cầu điền thông tin, thanh toán phí giao hàng bằng thẻ.
Trúng thưởng nước ngoài
Thông báo trúng xổ số quốc tế, giải thưởng từ tổ chức nước ngoài, cần nộp phí chuyển tiền quốc tế, phí hải quan.
Dấu hiệu nhận biết
- Bạn không tham gia chương trình nào mà vẫn “trúng”.
- Gửi từ số điện thoại cá nhân, không phải đầu số hay tên thương hiệu chính thức.
- Yêu cầu nộp tiền trước dưới bất kỳ tên gọi nào: phí, thuế, cọc, bảo hiểm.
- Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân, gửi mã thẻ cào.
- Giới hạn thời gian gấp: “nhận trong 24 giờ, quá hạn hủy giải”.
- Yêu cầu giữ bí mật, không nói với người thân.
- Bắt cung cấp mã OTP, số thẻ, ảnh căn cước để “xác minh”.
Vì sao không bao giờ phải trả tiền trước
Với các chương trình khuyến mãi hợp pháp, nếu có thuế thu nhập từ trúng thưởng, việc khấu trừ thường được tổ chức trao thưởng thực hiện theo quy định khi trao giải và có chứng từ rõ ràng, chứ không phải người trúng chuyển khoản trước cho một cá nhân qua điện thoại. Phí vận chuyển, nếu có, cũng được thông báo công khai trong thể lệ chương trình. Một yêu cầu “chuyển tiền trước để nhận thưởng” là dấu hiệu lừa đảo rõ ràng nhất.
Tâm lý mà kẻ gian khai thác
Lừa trúng thưởng hiệu quả vì đánh vào cảm giác may mắn bất ngờ. Khi nghe mình trúng một chiếc xe máy, nhiều người hào hứng đến mức bỏ qua câu hỏi đơn giản nhất: mình đã tham gia chương trình nào? Khoản phí yêu cầu thường nhỏ so với giá trị giải thưởng, khiến người nhận thấy “bỏ ra một ít để nhận nhiều” là hợp lý. Sau khi đã nộp khoản đầu, kẻ gian tiếp tục đưa ra phí mới, và nạn nhân tiếp tục trả vì sợ mất số tiền đã nộp. Nhận ra vòng lặp này giúp bạn dừng lại ngay từ bước đầu tiên.
Một điểm khác cần nhớ: kẻ gian thường gọi vào giờ làm việc bận rộn hoặc buổi tối muộn, khi người nghe ít thời gian suy nghĩ và khó hỏi ý kiến ai. Nếu bạn nhận cuộc gọi kiểu này, hãy nói sẽ gọi lại sau, rồi tự kiểm tra qua kênh chính thức.
Kiểm tra chương trình thật hay giả
| Cách kiểm tra | Cách làm |
|---|---|
| Website chính thức | Tự gõ địa chỉ trang của thương hiệu, tìm thể lệ và danh sách trúng thưởng |
| Tổng đài chính thức | Gọi số in trên sản phẩm, website, không gọi số trong tin nhắn |
| Ứng dụng chính thức | Kiểm tra mục thông báo, ưu đãi trong ứng dụng của thương hiệu |
| Tìm kiếm | Tìm số điện thoại, tên chương trình kèm từ “lừa đảo” |
Xử lý khi nhận tin nhắn, cuộc gọi
- Không gọi lại số trong tin nhắn, không bấm phím theo cuộc gọi tự động.
- Không bấm đường link.
- Chặn số, xóa tin nhắn sau khi đã chụp màn hình làm bằng chứng nếu muốn báo cáo.
- Phản ánh qua các kênh hướng dẫn trong bài báo cáo số điện thoại lừa đảo.
Khi đã lỡ chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin
- Đã chuyển tiền: liên hệ ngay ngân hàng để tra soát, trình báo công an kèm bằng chứng.
- Đã cung cấp số thẻ, OTP: khóa thẻ, đổi mật khẩu ngân hàng điện tử, gọi tổng đài ngân hàng.
- Đã gửi ảnh căn cước: theo dõi các khoản vay, thuê bao đứng tên mình, cảnh giác với cuộc gọi đòi nợ lạ.
- Đã cài ứng dụng: ngắt mạng, gỡ ứng dụng, thu hồi quyền, đổi mật khẩu từ thiết bị khác.
Sau khi bị lừa, bạn có thể nhận thêm cuộc gọi “hỗ trợ lấy lại tiền”. Đây thường là đợt lừa thứ hai, đừng tin.
Liên hệ với các chiêu khác
Lừa trúng thưởng thường đi cùng các chiêu khác như quà miễn phí chỉ trả phí ship hay tin nhắn mang tên thương hiệu giả, được phân tích trong bài cảnh giác tin nhắn giả mạo SMS Brandname. Hiểu một chiêu giúp bạn nhận ra các chiêu còn lại vì chúng dùng chung một công thức: lợi ích bất ngờ, thời gian gấp, và yêu cầu bạn hành động ngay.
Nhắc nhở người lớn tuổi
Ông bà, cha mẹ là đối tượng chính của cuộc gọi trúng thưởng vì thường nghe máy số lạ và tin vào lời lẽ lịch sự. Hãy dặn quy tắc: “Trúng thưởng mà bắt nộp tiền là lừa”. Lưu sẵn số con cháu để người thân gọi hỏi trước khi làm theo bất kỳ hướng dẫn nào. Đôi khi một cuộc gọi hỏi ý kiến là đủ để chặn cả một vụ lừa.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có tham gia chương trình khuyến mãi thật, làm sao biết tin trúng thưởng là thật?
Kiểm tra danh sách trúng thưởng trên website hoặc ứng dụng chính thức của chương trình, gọi tổng đài chính thức để xác nhận. Không dùng số điện thoại, đường link trong tin nhắn báo trúng thưởng.
Bấm phím trong cuộc gọi tự động có bị trừ tiền không?
Có thể, nếu cuộc gọi chuyển hướng tới đầu số dịch vụ tính cước cao. Bấm phím cũng xác nhận số của bạn đang hoạt động. Tốt nhất là cúp máy.
Kẻ lừa đảo biết tên tôi, có phải họ có thông tin thật về chương trình?
Không. Thông tin cá nhân có thể bị thu thập từ nhiều nguồn rò rỉ. Việc họ gọi đúng tên không chứng minh giải thưởng có thật.
Bài liên quan

Tin tuyển dụng lương cao dụ đầu tư tiền ảo: bài học từ vụ ở Đà Nẵng
Công an Đà Nẵng triệu tập 86 người trong hệ thống BIT99 dùng tin tuyển dụng dụ người trẻ đầu tư tiền ảo. Dấu hiệu nhận biết và việc cần làm khi lỡ nạp tiền.

Giả danh bưu điện thu phí hộ chiếu trực tuyến: nhận diện và xử lý
Cuộc gọi tự xưng bưu điện đòi 12.000 đồng phí gửi hộ chiếu rồi dẫn sang vay ví điện tử. Cách nhận diện, xác minh và việc cần làm nếu lỡ thao tác.

Link clip nóng “xem bản đầy đủ”: bẫy chiếm tài khoản mạng xã hội
Bình luận mời “xem bản đầy đủ”, “link clip gốc” dẫn tới trang đăng nhập giả để lấy mật khẩu, mã xác thực. Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý khi lỡ nhập.

Mạo danh người quen trên Zalo, Facebook: khi người thân thành mắt xích
Kẻ gian chiếm Zalo, Facebook rồi điều khiển cả hai anh em chuyển tiền cho nhau trước khi rút sang tài khoản thứ ba. Cách nhận ra và quy tắc xác minh mới.