Giả danh bưu điện thu phí hộ chiếu trực tuyến: nhận diện và xử lý
Nếu bạn vừa nộp hồ sơ hộ chiếu trực tuyến và nhận cuộc gọi tự xưng nhân viên bưu điện đòi chuyển vài nghìn đồng “phí gửi hộ chiếu”, hãy dừng lại: đây là kịch bản lừa đảo mà Công an Hà Nội vừa cảnh báo trong tháng 11/2026. Khoản phí nhỏ chỉ là mồi, mục tiêu thật là dẫn bạn chia sẻ màn hình và thao tác vay tiền trong ví điện tử. Bài này mô tả từng bước của chiêu trò, cách tự kiểm tra cuộc gọi và việc cần làm ngay nếu đã lỡ làm theo.
Chiêu “phí ship 12.000 đồng” diễn ra thế nào
Theo bài viết của CafeF ngày 11/11/2026 dẫn thông tin từ Công an xã Ứng Hòa (Hà Nội), đối tượng nhắm vào những người làm hộ chiếu qua mạng và chọn nhận kết quả bằng dịch vụ chuyển phát. Chúng gọi điện, xưng là nhân viên bưu điện, nói đang chuẩn bị giao hộ chiếu và yêu cầu thanh toán trước 12.000 đồng tiền vận chuyển. Con số nhỏ đến mức nhiều người chuyển ngay mà không nghĩ ngợi.
Ngay sau đó, kẻ gian gọi lại báo rằng bạn “chuyển nhầm tài khoản” hoặc hệ thống ghi nhận sai, cần làm thủ tục hoàn tiền. Bạn được dẫn vào một trang mạng xã hội giả mạo, rồi được yêu cầu bật tính năng chia sẻ màn hình để “nhân viên hướng dẫn”. Ở bước cuối, đối tượng chỉ dẫn nạn nhân đăng nhập ví MoMo và bấm vào mục vay nhanh. Thực chất người dùng đang tự đứng tên một khoản vay, còn tiền giải ngân sẽ bị chuyển đi khi kẻ gian nhìn thấy mọi thao tác trên màn hình.
Trong vụ được công an nêu, nạn nhân đã kịp liên hệ cơ quan chức năng và dừng thao tác nên không mất tiền. Bài học quan trọng: chuỗi lừa đảo chỉ hoàn tất khi bạn đi hết tất cả các bước, nên phát hiện sớm ở bất kỳ khâu nào cũng đủ để chặn thiệt hại.
Vì sao người làm hộ chiếu dễ tin
Kịch bản này đánh trúng tâm lý chờ đợi giấy tờ. Người vừa nộp hồ sơ thường mong nhận hộ chiếu đúng hẹn cho chuyến công tác, du lịch cuối năm hoặc dịp Tết, nên khi có ai đó gọi đúng lúc với đúng chủ đề, họ dễ cho rằng đó là thông báo thật. Thêm vào đó, mức phí 12.000 đồng nghe rất “hợp lý” với một bưu phẩm, khác hẳn những yêu cầu chuyển hàng chục triệu đồng vốn dễ gây nghi ngờ.
Một yếu tố khác là chiêu “chuyển nhầm, cần hoàn tiền”. Nạn nhân cảm thấy mình đang được giúp lấy lại tiền chứ không phải mất thêm, nên hạ thấp cảnh giác. Báo Thanh Niên ngày 10/11/2026 khi tổng hợp các chiêu lừa đảo dồn dập dịp cuối năm cũng xếp việc mạo danh cơ quan, tổ chức với lý do “nhận hoàn tiền” vào nhóm thủ đoạn phổ biến nhất hiện nay.
Năm điểm bất thường cần nhận ra trong cuộc gọi
- Bị đòi tiền qua điện thoại trước khi giao: phí chuyển phát nếu có sẽ được thông báo qua kênh chính thức khi bạn đăng ký, không phải do một số máy lạ gọi đến thu riêng.
- Kịch bản “chuyển nhầm”: bất cứ ai sau khi nhận tiền lại nói bạn gửi sai tài khoản và đòi hướng dẫn hoàn tiền đều đáng ngờ.
- Được dẫn sang trang mạng xã hội hoặc đường link: đơn vị bưu chính không cần bạn mở trang lạ để hoàn vài nghìn đồng.
- Đề nghị chia sẻ màn hình: đây là dấu hiệu nguy hiểm nhất, vì người bên kia sẽ thấy mật khẩu, mã OTP và số dư.
- Hướng dẫn mở mục vay, vay nhanh, vay tiêu dùng: không có thủ tục hành chính hay giao nhận nào yêu cầu bạn vay tiền.
Tự kiểm tra trước khi chuyển dù chỉ vài nghìn đồng
Đối chiếu với kênh bạn đã dùng để nộp hồ sơ
Hãy mở lại ứng dụng hoặc cổng dịch vụ công nơi bạn nộp hồ sơ, xem trạng thái và thông tin giao nhận. Nếu cần hỏi phí vận chuyển, gọi tổng đài in trên website chính thức của đơn vị bưu chính chứ không gọi lại số vừa liên lạc với bạn. Công an khuyến cáo người dân kiểm tra phí chuyển phát qua kênh chính thức của cơ quan chức năng và doanh nghiệp bưu chính.
Không bao giờ chia sẻ màn hình với người lạ
Tắt cuộc gọi video hoặc ứng dụng điều khiển từ xa ngay khi có yêu cầu này. Một nhân viên giao hàng thật không có lý do gì để quan sát màn hình điện thoại của bạn.
Cài đặt hạn mức và thông báo cho ví điện tử
Trong ứng dụng ví và ngân hàng, bật thông báo cho mọi giao dịch, kiểm tra các dịch vụ vay hoặc trả sau đang liên kết và tắt nếu không dùng. Như vậy, kể cả khi bị dẫn dụ, bạn vẫn có thêm một lớp cảnh báo trước khi khoản vay được giải ngân.
Lỡ làm theo hướng dẫn: xử lý trong 30 phút đầu
Thời gian là yếu tố quyết định. Nếu đã chia sẻ màn hình hoặc thao tác vay, làm ngay theo thứ tự sau:
- Ngắt cuộc gọi, tắt chia sẻ màn hình, bật chế độ máy bay nếu nghi điện thoại đang bị điều khiển.
- Gọi tổng đài của ví điện tử và ngân hàng để yêu cầu khóa tài khoản, kiểm tra khoản vay vừa phát sinh và chặn giao dịch chuyển đi.
- Đổi mật khẩu ví, ngân hàng, email từ một thiết bị khác an toàn.
- Chụp lại số điện thoại đã gọi, tin nhắn, đường link, lịch sử giao dịch rồi trình báo công an nơi gần nhất.
Nếu bạn muốn biết cách đưa số máy lừa đảo vào danh sách cảnh báo, có thể xem hướng dẫn báo cáo đầu số điện thoại lừa đảo cho nhà mạng trên SafeNet Guardian.
Biến thể cùng họ mà bạn có thể gặp
Mô thức “thu khoản nhỏ rồi dắt sang thao tác lớn” không chỉ xuất hiện với hộ chiếu. Kẻ gian có thể đổi vai sang nhân viên giao hàng nói đơn hàng thiếu phí, hoặc nhân viên nhà mạng báo sắp khóa SIM. Bạn có thể đọc thêm về chiêu nhận quà miễn phí chỉ trả phí ship và kịch bản giả danh nhân viên viễn thông khóa SIM để thấy điểm chung: khoản tiền ban đầu luôn nhỏ, còn yêu cầu tiếp theo luôn đụng tới tài khoản, mã xác thực hoặc quyền điều khiển máy.
Với gia đình có người lớn tuổi làm hộ chiếu để đi thăm con cháu ở nước ngoài, hãy nói trước với họ rằng mọi cuộc gọi đòi tiền liên quan tới giấy tờ cần được báo lại cho người nhà trước khi làm gì. Một câu dặn ngắn thường hiệu quả hơn nhiều tờ rơi cảnh báo.
Ghi nhớ nhanh
| Yêu cầu trong cuộc gọi | Phản ứng nên có |
|---|---|
| Chuyển trước phí gửi hộ chiếu | Kiểm tra trên kênh đã nộp hồ sơ, không chuyển theo số lạ |
| Báo chuyển nhầm, cần hoàn tiền | Từ chối, tự liên hệ ngân hàng hoặc ví nếu thật sự có giao dịch sai |
| Mở link, vào trang mạng xã hội | Không truy cập, chặn số |
| Chia sẻ màn hình | Tắt ngay, coi như cuộc gọi lừa đảo |
| Vào mục vay nhanh | Dừng mọi thao tác, gọi tổng đài ví điện tử |
Các bước trong bảng được tổng hợp từ khuyến cáo của Công an Hà Nội nêu trong bài CafeF về thủ đoạn nhắm vào người làm hộ chiếu trực tuyến. Nhớ một nguyên tắc đơn giản: giấy tờ hành chính không bao giờ đi kèm yêu cầu vay tiền hay cho người khác xem màn hình điện thoại của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Nhận hộ chiếu qua bưu điện có phải trả phí không?
Dịch vụ chuyển phát kết quả thủ tục hành chính có thể có phí, nhưng mức phí và cách thanh toán được thể hiện khi bạn đăng ký trên kênh nộp hồ sơ. Bạn không cần chuyển khoản theo yêu cầu của một số máy lạ gọi đến.
Tôi đã chuyển 12.000 đồng cho số lạ, có sao không?
Khoản nhỏ này thường không phải mục tiêu chính. Điều quan trọng là không làm thêm bất kỳ bước nào như hoàn tiền, mở link hay chia sẻ màn hình. Hãy lưu lại số điện thoại và báo cho công an để họ cảnh báo người khác.
Lỡ bấm vay trong ví điện tử theo hướng dẫn thì làm sao hủy?
Gọi ngay tổng đài của ví điện tử để báo giao dịch do bị lừa, yêu cầu tạm khóa tài khoản và kiểm tra khoản vay. Đồng thời trình báo công an kèm bằng chứng để có cơ sở làm việc với đơn vị cho vay.
Làm sao biết cuộc gọi bưu điện là thật?
Cúp máy và tự gọi lại tổng đài in trên website chính thức của đơn vị bưu chính, cung cấp mã hồ sơ hoặc mã vận đơn để họ tra cứu. Nhân viên thật sẽ không phản đối khi bạn muốn xác minh theo cách này.
Bài liên quan

Tin tuyển dụng lương cao dụ đầu tư tiền ảo: bài học từ vụ ở Đà Nẵng
Công an Đà Nẵng triệu tập 86 người trong hệ thống BIT99 dùng tin tuyển dụng dụ người trẻ đầu tư tiền ảo. Dấu hiệu nhận biết và việc cần làm khi lỡ nạp tiền.

Link clip nóng “xem bản đầy đủ”: bẫy chiếm tài khoản mạng xã hội
Bình luận mời “xem bản đầy đủ”, “link clip gốc” dẫn tới trang đăng nhập giả để lấy mật khẩu, mã xác thực. Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý khi lỡ nhập.

Mạo danh người quen trên Zalo, Facebook: khi người thân thành mắt xích
Kẻ gian chiếm Zalo, Facebook rồi điều khiển cả hai anh em chuyển tiền cho nhau trước khi rút sang tài khoản thứ ba. Cách nhận ra và quy tắc xác minh mới.

Giả danh giáo viên, nhà trường thu tiền: phụ huynh kiểm tra thế nào
Kẻ gian dùng tên, ảnh giáo viên chủ nhiệm để đòi học phí, tiền bảo hiểm, đồng phục qua tài khoản cá nhân. Dấu hiệu nhận biết và cách xác minh cho phụ huynh.