SafeNet Guardian
Trang chủ › An Toàn Gia Đình

Thiết lập mạng Wi-Fi riêng biệt dành cho khách đến nhà

Ban biên tập SafeNet Guardian · · Cập nhật
Thiết lập mạng Wi-Fi riêng biệt dành cho khách đến nhà

Mạng Wi-Fi cho khách là một mạng không dây riêng do router phát ra, cho phép khách truy cập Internet nhưng không nhìn thấy, không kết nối được tới máy tính, điện thoại, camera trong mạng chính của gia đình. Hầu hết router gia đình hiện nay có tính năng này trong mục Mạng khách hoặc Guest Network; bạn chỉ cần bật, đặt tên và mật khẩu riêng, bật cách ly và chia sẻ cho khách.

Vì sao không nên đưa mật khẩu mạng chính cho khách

Đưa mật khẩu Wi-Fi chính cho khách nghe có vẻ vô hại, nhưng có vài điều đáng cân nhắc:

  • Thiết bị của khách nằm chung mạng với máy tính, ổ lưu trữ, camera, máy in của bạn. Nếu thiết bị của khách nhiễm mã độc, mã độc có thể dò tìm thiết bị khác trong mạng.
  • Mật khẩu lan truyền: khách chia sẻ cho người khác, điện thoại tự đồng bộ mật khẩu sang thiết bị khác, và bạn không biết ai đang có.
  • Khó thu hồi: muốn chặn một người, bạn phải đổi mật khẩu và nhập lại cho mọi thiết bị trong nhà.
  • Nhìn thấy thiết bị chia sẻ: trong mạng chính, khách có thể thấy tên máy tính, máy in, TV, thậm chí thư mục chia sẻ.

Mạng khách là áp dụng đơn giản của nguyên tắc chỉ cấp đúng mức truy cập cần thiết. Ở doanh nghiệp, nguyên tắc này là trọng tâm của việc phân quyền truy cập dữ liệu nhạy cảm theo vai trò; ở nhà, khách chỉ cần Internet, không cần gì hơn.

Các bước thiết lập mạng khách

  1. Đăng nhập router qua trang quản trị hoặc ứng dụng của hãng.
  2. Tìm mục Mạng khách, có thể nằm trong Không dây, Wi-Fi, hoặc mục riêng.
  3. Bật mạng khách trên băng tần mong muốn, 2,4 GHz, 5 GHz hoặc cả hai.
  4. Đặt tên mạng dễ nhận biết, không chứa họ tên hay địa chỉ.
  5. Chọn bảo mật WPA2 hoặc WPA3, đặt mật khẩu riêng, khác mạng chính.
  6. Bật cách ly: tùy chọn kiểu “Không cho phép khách truy cập mạng nội bộ” hoặc “AP Isolation”.
  7. Lưu cài đặt và thử kết nối bằng một điện thoại.

Nếu router nhà mạng không có mạng khách, hãy hỏi tổng đài; một số model hỗ trợ qua ứng dụng nhà mạng.

Các tùy chọn nâng cao nên dùng

Tùy chọnTác dụngGợi ý
Cách ly khách với mạng nội bộKhách không thấy thiết bị trong nhàLuôn bật
Cách ly khách với nhauThiết bị khách không thấy nhauBật nếu có nhiều khách lạ
Giới hạn băng thôngKhách không chiếm hết đường truyềnBật nếu mạng yếu hoặc nhiều khách
Lịch hoạt động, thời hạnMạng khách tự tắt sau thời gian đặtHữu ích khi có khách ngắn hạn
Không cho truy cập trang quản trịKhách không vào được cài đặt routerBật nếu router có tùy chọn này

Chia sẻ cho khách thuận tiện

  • Tạo mã QR chứa thông tin mạng khách, in ra dán ở phòng khách. Nhiều ứng dụng router và điện thoại có sẵn tính năng tạo mã QR Wi-Fi.
  • Không dán mã QR của mạng chính ở nơi khách thấy.
  • Đổi mật khẩu mạng khách định kỳ, ví dụ sau dịp lễ đông khách, hoặc khi có người thuê trọ, giúp việc nghỉ.

Dùng mạng khách cho thiết bị thông minh

Nếu router không có mạng IoT riêng, mạng khách có thể là nơi đặt camera, TV, ổ cắm thông minh. Khi đó các thiết bị này tách khỏi máy tính, điện thoại trong mạng chính. Một số thiết bị cần cùng mạng với điện thoại để điều khiển cục bộ; hãy kiểm tra trước khi chuyển. Xem thêm bài bảo vệ thiết bị IoT trong nhà.

Những trường hợp đặc biệt

Nhà cho thuê, homestay

Chủ nhà nên dùng mạng khách cho người thuê, đổi mật khẩu sau mỗi lượt khách và tách hoàn toàn khỏi mạng của gia đình hoặc hệ thống camera, khóa cửa. Người thuê cũng nên biết rằng mạng do chủ nhà quản lý; với giao dịch quan trọng, dùng dữ liệu di động.

Văn phòng tại gia, kinh doanh nhỏ

Nếu bạn làm việc tại nhà với dữ liệu khách hàng, máy làm việc nên ở mạng chính được bảo vệ kỹ, khách hàng đến làm việc dùng mạng khách. Đây là cách đơn giản để tránh lộ dữ liệu.

Bạn bè, người thân hay ghé

Nhiều gia đình ngại vì nghĩ mạng khách là “không tin tưởng” người thân. Thực tế đây là bảo vệ cho cả hai bên: nếu điện thoại của người thân nhiễm mã độc, máy của bạn không bị ảnh hưởng, và ngược lại.

Những hiểu lầm thường gặp

  • “Mạng khách là mạng kém an toàn”: không phải. Mạng khách vẫn được mã hóa bằng WPA2 hoặc WPA3 như mạng chính; khác biệt là nó bị cách ly khỏi thiết bị trong nhà.
  • “Khách có thể xem lịch sử duyệt web của tôi”: không, việc dùng chung đường truyền không cho phép khách xem hoạt động của bạn khi các trang dùng HTTPS và mạng được cách ly.
  • “Ẩn tên mạng chính là đủ”: ẩn tên mạng không ngăn được người đã biết mật khẩu kết nối, và mạng ẩn vẫn có thể bị phát hiện bằng công cụ phổ biến.
  • “Bật một lần là xong”: mật khẩu mạng khách cũng cần được thay đổi định kỳ, vì nó được chia sẻ cho nhiều người hơn mạng chính.

Kiểm tra sau khi thiết lập

  • Kết nối điện thoại vào mạng khách, thử truy cập trang quản trị router: không vào được là đúng.
  • Thử tìm máy in, TV trong mạng chính từ điện thoại ở mạng khách: không thấy là đúng.
  • Kiểm tra danh sách thiết bị trên router để thấy thiết bị khách được tách riêng.

Mạng khách là một phần trong tổng thể cấu hình router an toàn. Các bước còn lại như đổi mật khẩu quản trị, cập nhật firmware có trong bài cấu hình bảo mật router Wi-Fi gia đình.

Câu hỏi thường gặp

Mạng khách có chậm hơn mạng chính không?

Mạng khách dùng chung đường truyền Internet với mạng chính. Tốc độ phụ thuộc vào số thiết bị và giới hạn băng thông bạn đặt. Nếu không bật giới hạn, tốc độ gần như tương đương.

Có nên để mạng khách không có mật khẩu cho tiện?

Không nên. Mạng mở cho phép bất kỳ ai trong vùng phủ sóng kết nối, dùng Internet của bạn cho mục đích xấu, và lưu lượng không được mã hóa trên sóng Wi-Fi. Luôn đặt mật khẩu.

Router cũ không có mạng khách thì làm sao?

Bạn có thể cân nhắc nâng cấp router, hoặc dùng thêm một router thứ hai làm mạng riêng cho khách. Trong lúc chờ, ít nhất hãy đổi mật khẩu mạng chính sau khi có khách lạ dùng.

Bài liên quan