SafeNet Guardian
Trang chủ › An Toàn Gia Đình

Cách thiết lập bộ lọc DNS an toàn cho cả gia đình

Ban biên tập SafeNet Guardian · · Cập nhật
Cách thiết lập bộ lọc DNS an toàn cho cả gia đình

Thiết lập bộ lọc DNS an toàn cho gia đình là đổi máy chủ DNS mà router hoặc thiết bị đang dùng sang một dịch vụ DNS có lọc, thường có chế độ chặn mã độc, lừa đảo và chế độ gia đình chặn thêm nội dung người lớn. Cài trên router thì mọi thiết bị kết nối Wi-Fi nhà bạn đều được bảo vệ; cài trên từng thiết bị thì bảo vệ đi theo thiết bị kể cả khi dùng mạng khác.

DNS là gì và vì sao lọc ở đây hiệu quả

DNS giống như danh bạ của Internet. Khi bạn gõ tên một trang web, thiết bị hỏi máy chủ DNS địa chỉ IP của tên đó rồi mới kết nối. Mặc định, máy chủ DNS do nhà mạng cung cấp và chỉ trả lời địa chỉ.

Dịch vụ DNS có lọc trả lời khác đi với những tên miền nằm trong danh sách nguy hiểm: thay vì đưa địa chỉ thật, nó chặn hoặc dẫn tới trang thông báo. Vì mọi kết nối đều bắt đầu bằng câu hỏi DNS, lọc ở bước này áp dụng được cho trình duyệt, ứng dụng, thậm chí thiết bị thông minh, mà không cần cài phần mềm lên từng máy.

Bộ lọc DNS chặn được gì và không chặn được gì

Chặn đượcKhông chặn được
Tên miền lừa đảo, mã độc đã biếtTrang lừa đảo mới tạo chưa vào danh sách
Trang người lớn theo danh mục (chế độ gia đình)Nội dung xấu nằm trên trang hợp lệ như mạng xã hội
Một số tên miền quảng cáo, theo dõi (tùy dịch vụ)Thiết bị dùng DNS riêng, VPN hoặc dữ liệu di động
Áp dụng cho mọi thiết bị trong mạngKhông thay được kiểm soát của phụ huynh trên thiết bị

Vì vậy, bộ lọc DNS nên là một lớp trong nhiều lớp, như được trình bày trong bài ngăn trẻ nhỏ truy cập website độc hại.

Chọn dịch vụ DNS lọc

Có nhiều nhà cung cấp DNS công cộng lớn với các địa chỉ riêng cho chế độ chặn mã độc và chế độ gia đình. Khi chọn, hãy xem:

  • Uy tín và chính sách quyền riêng tư: họ lưu nhật ký truy vấn bao lâu, có bán dữ liệu không.
  • Các chế độ lọc: chỉ mã độc, hay thêm nội dung người lớn, có cho tùy chỉnh danh mục không.
  • Khả năng tùy chỉnh: một số dịch vụ cho tạo tài khoản, chọn danh mục chặn, thêm danh sách cho phép, xem thống kê.
  • Tốc độ ở khu vực của bạn.

Hãy lấy địa chỉ DNS trực tiếp từ trang chính thức của nhà cung cấp, không chép từ diễn đàn hay video không rõ nguồn, vì địa chỉ DNS sai có thể dẫn bạn tới máy chủ độc hại.

Cài trên router

  1. Đăng nhập trang quản trị router. Nếu chưa đổi mật khẩu quản trị mặc định, hãy đổi trước, lý do được giải thích trong bài đổi mật khẩu router mặc định.
  2. Tìm mục cài đặt Internet, WAN, hoặc DHCP.
  3. Thay DNS tự động bằng DNS chính và DNS phụ của dịch vụ lọc.
  4. Lưu và khởi động lại router nếu cần.
  5. Trên các thiết bị, ngắt và kết nối lại Wi-Fi để nhận DNS mới.

Router nhà mạng đôi khi không cho đổi DNS. Khi đó có thể đổi trên từng thiết bị hoặc dùng router riêng phía sau.

Cài trên từng thiết bị

  • Android: tính năng DNS riêng trong cài đặt mạng cho phép nhập tên máy chủ DNS mã hóa của nhà cung cấp, áp dụng cả khi dùng dữ liệu di động.
  • iPhone, iPad: có thể đổi DNS cho từng mạng Wi-Fi, hoặc cài hồ sơ cấu hình chính thức của nhà cung cấp DNS để áp dụng toàn hệ thống.
  • Windows, macOS: đổi DNS trong cài đặt mạng; các phiên bản mới hỗ trợ DNS mã hóa.
  • Trình duyệt: một số trình duyệt có DNS bảo mật riêng, có thể ghi đè DNS của hệ thống. Cần kiểm tra để bộ lọc không bị vô hiệu hóa.

Kiểm tra bộ lọc có hoạt động

  • Nhiều nhà cung cấp có trang kiểm tra cho biết bạn có đang dùng DNS của họ không.
  • Thử truy cập một trang thử nghiệm mã độc mà nhà cung cấp công bố để kiểm tra chặn.
  • Kiểm tra trên mọi thiết bị, kể cả TV, máy chơi game.

Ngăn trẻ vượt qua bộ lọc

Trẻ lớn có thể tìm cách đổi DNS, dùng VPN, dùng dữ liệu di động. Một số biện pháp:

  • Dùng kiểm soát của phụ huynh trên thiết bị để khóa cài đặt mạng, chặn cài ứng dụng VPN.
  • Bật DNS riêng trên điện thoại của con và khóa bằng mã của cha mẹ.
  • Kết hợp với kiểm soát của cha mẹ trên máy tính.
  • Quan trọng nhất: giải thích lý do của bộ lọc, để con hiểu đó là bảo vệ chứ không phải trừng phạt.

Khi bộ lọc chặn nhầm

Thỉnh thoảng bộ lọc chặn nhầm trang học tập, trang tin tức. Với dịch vụ có tài khoản, bạn có thể thêm trang vào danh sách cho phép. Với dịch vụ không có tùy chỉnh, có thể báo nhầm cho nhà cung cấp. Đừng vì vài lần chặn nhầm mà tắt hẳn bộ lọc; hãy chọn dịch vụ cho phép tùy chỉnh nếu cần linh hoạt hơn.

Ghi lại những trang đã thêm vào danh sách cho phép và lý do, để lần sau xem lại khi con lớn hơn hoặc nhu cầu thay đổi.

Lợi ích cho người lớn trong nhà

Bộ lọc DNS không chỉ dành cho trẻ em. Chế độ chặn mã độc, lừa đảo giúp ông bà, cha mẹ tránh được nhiều trang giả mạo ngân hàng, trang dụ cài ứng dụng khi lỡ bấm vào đường link trong tin nhắn. Với người lớn, có thể dùng chế độ chỉ chặn mã độc, không chặn nội dung, để không gây bất tiện.

Câu hỏi thường gặp

Đổi DNS có làm mạng chậm hơn không?

Thường không đáng kể, thậm chí có thể nhanh hơn tùy nhà cung cấp và khu vực. Nếu thấy chậm, thử nhà cung cấp khác hoặc kiểm tra lại cấu hình.

Nhà cung cấp DNS có biết tôi truy cập trang nào không?

Có, họ thấy tên miền bạn truy vấn. Vì vậy cần chọn nhà cung cấp có chính sách quyền riêng tư rõ ràng, công bố thời gian lưu nhật ký. Nhà mạng mặc định cũng có thông tin này.

Dùng bộ lọc DNS rồi có cần phần mềm diệt virus không?

Có. Bộ lọc DNS chặn việc truy cập tên miền xấu đã biết, nhưng không quét tệp, không phát hiện mã độc đã có trên máy. Hai công cụ bổ trợ cho nhau.

Bài liên quan