SafeNet Guardian
Trang chủ › An Toàn Gia Đình

Phòng ngừa rủi ro mất an toàn thông tin khi học trực tuyến

Ban biên tập SafeNet Guardian · · Cập nhật
Phòng ngừa rủi ro mất an toàn thông tin khi học trực tuyến

Để học trực tuyến an toàn, học sinh và phụ huynh cần dùng ứng dụng học tập chính thức, không chia sẻ đường link và mật khẩu lớp lên mạng, đặt tài khoản riêng cho từng người, cảnh giác với tin nhắn đòi học phí hay cài phần mềm lạ, và hạn chế lộ thông tin cá nhân khi bật camera. Giáo viên nên bật phòng chờ, khóa lớp khi đủ người và giới hạn quyền chia sẻ màn hình.

Những rủi ro thường gặp

Phá rối lớp học

Người lạ vào lớp bằng đường link bị chia sẻ công khai, chia sẻ màn hình nội dung đồi trụy, bạo lực hoặc la hét, quấy rối. Đây là tình trạng từng xảy ra khá nhiều khi học trực tuyến trở nên phổ biến, và gây ảnh hưởng tâm lý không nhỏ tới học sinh.

Lừa đảo học phí và “giáo viên giả”

Kẻ gian lập tài khoản giả giáo viên, nhà trường, nhắn phụ huynh đóng học phí, tiền tài liệu, phí thi qua tài khoản cá nhân. Một biến thể khác là gọi điện báo con gặp tai nạn ở trường, cần chuyển tiền gấp. Cách xác minh trước khi chuyển tiền được hướng dẫn trong bài xác minh danh tính người gửi trước khi chuyển khoản.

Ứng dụng học tập giả, phần mềm độc hại

Đường link tải “phần mềm học online mới”, “công cụ làm bài nhanh” có thể chứa mã độc. Học sinh tìm phần mềm lậu, công cụ gian lận bài thi cũng dễ tải phải mã độc.

Lộ thông tin cá nhân

Họ tên đầy đủ, ảnh khuôn mặt, nội thất phòng ở, thậm chí giấy tờ trên bàn có thể lộ qua camera. Ảnh chụp màn hình lớp học đăng lên mạng xã hội làm lộ thông tin của cả lớp.

Tài khoản bị chiếm

Tài khoản học tập dùng mật khẩu dễ đoán, mật khẩu dùng chung với tài khoản game, bị chiếm để phá lớp hoặc lừa bạn bè.

Dành cho phụ huynh và học sinh

  • Chỉ tải ứng dụng từ cửa hàng chính thức hoặc theo hướng dẫn chính thức của nhà trường qua kênh đã xác minh.
  • Không đăng đường link, mã lớp, mật khẩu lên mạng xã hội hay nhóm đông người.
  • Dùng tài khoản riêng với mật khẩu riêng, bật xác thực hai bước nếu nền tảng hỗ trợ.
  • Đặt tên hiển thị đúng quy định của lớp, không đặt số điện thoại hay thông tin thừa vào tên.
  • Dùng phông nền ảo hoặc chọn góc học gọn gàng, không để lộ giấy tờ, ảnh gia đình, cửa sổ nhìn ra đường.
  • Tắt micro, camera khi không cần.
  • Không ghi hình, chụp màn hình lớp học để đăng lên mạng khi chưa được phép.
  • Xác minh mọi yêu cầu đóng tiền bằng cách gọi trực tiếp giáo viên hoặc văn phòng nhà trường qua số đã biết.

Dành cho giáo viên

Cài đặtTác dụng
Phòng chờDuyệt từng người trước khi vào lớp
Mật khẩu lớp, link riêng mỗi buổiHạn chế người lạ vào bằng link cũ
Khóa lớp khi đủ học sinhKhông ai vào thêm được
Chỉ giáo viên chia sẻ màn hìnhNgăn phá rối bằng nội dung xấu
Yêu cầu đăng nhập tài khoản trườngChỉ thành viên có tài khoản mới vào được
Tắt chat riêng giữa học sinhGiảm quấy rối, bắt nạt trong lớp

Giáo viên cũng nên thông báo cho phụ huynh rằng nhà trường không bao giờ yêu cầu đóng tiền qua tài khoản cá nhân giáo viên, để phụ huynh có căn cứ nhận diện lừa đảo.

Thiết bị và mạng học tập

Máy học của con nên có tài khoản người dùng riêng không có quyền quản trị, được cập nhật hệ điều hành, có phần mềm bảo vệ và bật kiểm soát của phụ huynh. Hướng dẫn trong bài thiết lập kiểm soát của cha mẹ trên máy tính.

Khi học ở quán cà phê, thư viện, hạn chế đăng nhập tài khoản quan trọng qua Wi-Fi công cộng. Với các trường, trung tâm cho giáo viên làm việc từ xa, việc dùng mạng riêng ảo là cách phổ biến để bảo vệ kết nối; tài liệu về cấu hình mạng riêng ảo cho người làm việc từ xa có thể tham khảo khi xây dựng quy trình.

Khi xảy ra sự cố

  1. Lớp bị phá rối: giáo viên kết thúc buổi học, đổi link và mật khẩu, báo nhà trường; phụ huynh hỏi han con về những gì con đã thấy.
  2. Bị lừa đóng tiền: báo ngân hàng ngay, lưu bằng chứng, báo nhà trường để cảnh báo phụ huynh khác, trình báo công an.
  3. Tài khoản bị chiếm: đổi mật khẩu, đăng xuất mọi thiết bị, liên hệ quản trị nền tảng của trường.
  4. Nghi máy nhiễm mã độc: ngắt mạng, gỡ phần mềm lạ, quét bảo mật, đổi mật khẩu từ máy khác.

Khóa học trực tuyến trả phí bên ngoài nhà trường

Ngoài lớp học chính khóa, nhiều phụ huynh mua khóa học kỹ năng, luyện thi, ngoại ngữ trên mạng. Hãy cảnh giác với khóa học quảng cáo cam kết điểm số, giá ưu đãi chỉ trong vài giờ, yêu cầu chuyển khoản vào tài khoản cá nhân, hoặc bán “tài khoản dùng chung” của nền tảng học tập lớn với giá rẻ. Tài khoản dùng chung thường bị khóa sau một thời gian và có thể làm lộ thông tin của bạn. Ưu tiên mua trực tiếp trên nền tảng chính thức, có hóa đơn và chính sách hoàn tiền rõ ràng.

Giúp con hiểu thay vì chỉ cấm

Học sinh hay chia sẻ link lớp cho bạn khác lớp “cho vui”, hoặc đăng ảnh chụp màn hình thầy cô lên mạng. Giải thích cho con hậu quả cụ thể: người lạ vào phá lớp, thầy cô và bạn bè bị lộ hình ảnh, có thể vi phạm nội quy và pháp luật. Khi con hiểu lý do, con sẽ tự giác hơn so với khi chỉ bị cấm. Chủ đề này gắn với việc bảo vệ thông tin trẻ em trên mạng xã hội mà phụ huynh nên trò chuyện với con thường xuyên.

Câu hỏi thường gặp

Học sinh có nên dùng tài khoản email cá nhân để học online không?

Nếu nhà trường cấp tài khoản học tập, nên dùng tài khoản đó vì được quản lý và có thể kiểm soát quyền truy cập lớp. Tài khoản cá nhân nên tách riêng cho việc khác.

Phông nền ảo có thật sự bảo vệ quyền riêng tư không?

Phông nền ảo che phần lớn không gian phía sau, nhưng đôi khi vẫn lộ chi tiết khi di chuyển. Chọn góc học có phông nền đơn giản vẫn là cách chắc chắn hơn.

Nhận tin nhắn giáo viên yêu cầu đóng tiền tài liệu, làm sao xác minh?

Gọi trực tiếp số điện thoại giáo viên hoặc văn phòng nhà trường bạn đã có từ trước, hoặc hỏi tại buổi họp phụ huynh. Không chuyển tiền dựa trên tin nhắn từ tài khoản mạng xã hội, kể cả khi ảnh đại diện là giáo viên.

Bài liên quan